środa, 06 lipiec 2016 17:18

Epistemologia historyczna

NowoWydane - Oficyna Naukowa - Epistemologia historyczna - Hans-Jörg Rheinberger NowoWydane - Oficyna Naukowa - Epistemologia historyczna - Hans-Jörg Rheinberger Oficyna Naukowa - Epistemologia historyczna - Hans-Jörg Rheinberger

Opis

Hans-Jörg Rheinberger

Epistemologia historyczna

Przełożył Jan Surman

Czym jest i po co epistemologia historyczna? To pytanie stawia sobie w książce jeden z najważniejszych autorów tego podejścia do historii nauki, Hans-Jörg Rheinberger. W pierwszej części autor przedstawia historyzowanie epistemologii od Emila Du Bois-Reymonda poprzez Michela Foucaulta po Bruno Latoura. W drugiej egzemplifikuje swoje podejście do epistemologii historycznej na przykładach z historii biologii. Najważniejsze pojęcia tej pracy to system eksperymentalny i rzeczy epistemiczne, a tematy sięgają od mikrostruktur eksperymentów z tumorem kur po typologie wizualizacji w naukach przyrodniczych.

Hans-Jörg Rheinberger jest profesorem honorowym Uniwersytetu Technicznego w Berlinie, a w latach 1997-2014 był dyrektorem III Wydziału Instytutu Historii Nauki Towarzystwa im. Maxa Plancka. Należy do najbardziej wpływowych przedstawicieli epistemologii historycznej i historyków biologii, łącząc doświadczenie praktyka z kompetencjami filozoficznymi i zainteresowaniami artystycznymi. Jego najważniejsze publikacje to: Toward a History of Epistemic Things. Synthesizing Proteins in the Test Tube (1997); Epistemologie des Konkreten. Studien zur Geschichte der modernen Biologie (2005); Historische Epistemologie zur Einführung (2007); Rekurrenzen. Texte zu Althusser (2014).

 

Spis treści

 

Słowo wstępne /7


1. Po co historia nauki? /9


2. Epistemologia historyczna. Wprowadzenie /25
Wstęp /27
2.1. Fin de siècle /30
2.2. Między wojnami: część pierwsza /45
2.3. Między wojnami: część druga /62
2.4. Po 1945 roku /79
2.5. Lata sześćdziesiąte we Francji /94
2.6. Najnowsza historia /109
Podsumowanie /118

3. Systemy eksperymentalne i rzeczy epistemiczne /121
3.1. Od mikrosomu do rybosomu. „Strategie” „reprezentacji” 1935–1955 /123
3.2. Koniunktury. RNA transportujący, RNA informacyjny, kod genetyczny /156
3.3. Od komórki do genu. Reprezentacje biologii molekularnej /187

4. Epistemiczne konfiguracje /203
4.1. Punkty przecięcia /205
4.2. Preparaty /227
4.3. Czynienie widocznym. Wizualizacja w naukach przyrodniczych /241
4.4. Notowanie. Ekonomia kartek /259

 

5. Kultury eksperymentowania /271


Posłowie. Hans-Jörg Rheinberger i historyczna epistemologia (Jan Surman) /293


Słowniczek /313
Źródła /317
Indeks osób /319
Indeks rzeczowy /327

 

Słowo wstępne

 

Słowo wstępne

Wydanie to zbiera szereg prac, które powstały w ciągu ostatnich dwudziestu lat. Opatrzono je tytułem „epistemologia historyczna”. Nie jest to miejsce właściwe, by śledzić rozgałęzienia tego pojęcia. Wskazuje jednak na klamrę spinającą te prace. Jest nią przekonanie, że – jak określił to francuski historyk nauki, Georges Canguilhem, parafrazując słynne słowa Immanuela Kanta z Krytyki czystego rozumu o naoczności i pojęciu – filozofia nauki bez historii nauki jest pusta, a historia nauki bez filozofii nauki ślepa. W zależności od rozłożenia akcentów, chodzi więc już to o biegłą w historii epistemologię, już to o biegłą w epistemologii historiografię. Między tymi dwoma biegunami poruszają się te tutaj po raz pierwszy opublikowane po polsku teksty.

Drugą część tworzą krótkie dzieje historyzowania refleksji o ustroju nauk od końca XIX do końca XX wieku. Tekst ten stanowi, z jednej strony, wprowadzenie do problemu, z drugiej – traktuje o stanowiskach i autorach, którym zawdzięczam istotne inspiracje, wśród nich miejsce wyróżnione zajmują Ludwik Fleck i Gaston Bachelard.

Trzecia część zawiera trzy wczesne prace o „systemach eksperymentalnych” w historii biologii molekularnej. Systemy eksperymentalne zdefiniowałem jako podstawowe epistemiczno-techniczne jednostki, które określają tok rozwoju nowoczesnych nauk, i dlatego to ich charakterystyka stała się punktem wyjścia mego własnego ujęcia epistemologii historycznej.

W czwartej części śledzę pewne epistemiczne konfiguracje, konstytuujące złożone wzajemne oddziaływanie między systemami eksperymentalnymi i rozpatrywanymi w nich rzeczami epistemicznymi – sugerujące wymiary, w których oddziaływanie to można by wyrazić. Zamykający tekst rozważa na jednym przykładzie z historii biologii XX wieku więź między systemami eksperymentalnymi i kulturami eksperymentalnymi, i wskazuje perspektywę historii nauk wykraczającej poza dyscypliny.

W całości tom umożliwia wgląd w sposób, w jaki w mojej pracy nie tylko próbowałem dzięki studiom przypadków wkroczyć na nowy historyczny ląd, lecz także stworzyć arsenał pojęciowy, który pozwala na ogólne przedstawienie dynamiki procesu badawczego nowoczesnych nauk i uczynienie jej zrozumiałą przez odwołanie do jej własnych warunków. Takie zazębianie się historycznego i epistemologicznego z konieczności zmusza do przenikania konkretno-empirycznego materiału. To także odcisnęło szczególne piętno na stylu tych artykułów.

Dziękuje tłumaczowi, Janowi Surmanowi, za jego inicjatywę, Oficynie Naukowej za pieczołowitą troskę okazaną w pracy wydawniczej nad tą książką, a Hannesowi Bernhagenowi za pomoc przy uzupełnianiu jej ilustracjami.

 

Hans-Jörg Rheinberger

 

ISBN: 978-83-64363-20-7
Format: 130 x 208 mm
Objętość: 336 s.
Oprawa: miękka
Projekt graficzny okładki i stron tytułowych: Ireneusz Sakowski
Rok wydania: 2015
Dział: filozofia, socjologia
Autor: Hans-Jörg Rheinberger

 

Niewinne kłamstwa (Akademia Canterwood 6), Jessica Burkhart, thriller, sensacja, kryminał, zapowiedzi, powieść, literatura kobieca, literatura obyczajowa, literatura inspiruje, bestsellery, romans, księgarnia internetowa, Wydawnictwo Dobra Literatura, Wydawnictwo Dolnośląskie, nowe książki, tania książka, nowości wydawnicze, nowo wydane, nowowydane.pl

Oficyna Naukowa

Oficyna Naukowa
ul. Mokotowska 65/3
00-533 Warszawa
Telefon: (22) 622 02 41

www.oficyna-naukowa.com.pl/